Kategoriler
Excel Uygulamaları

Excel ile Yuvarlama İşlemleri

Yuvarlama işlemleri, virgülden sonraki hane sayısı, istediğiniz sayının katlarına yuvarlama vs.

Gündelik hayatta pek çok durumda yuvarlama işlemleri yapmamız gerekiyor. Belirli bir sayıda ondalık hanesi ile çalışmak, küsuratlardan kurtulmak, devreden bakiyeler olması halinde sıkıntı yaşamamak gibi pek çok uygulama olabilir.

Yuvarlama işlemlerini Excel’de sorunsuz bir şekilde yapmak sayısal içerikli derslerde, personel bordroları hesaplarken, cari hesap bakiyeleri düzenlerken ve daha pek çok durumda kolaylıklar sağlayabilir.

  • Virgülden sonra hane yuvarlama
  • 10’un katlarına yuvarlama
  • Belirli bir hassasiyet ile yukarı veya aşağı yuvarlama
  • Herhangi bir sayının katlarına yuvarlama (aşağı veya yukarı)
    • Yaptığımız hesap sonucu bir seçim yapılması gerekiyor ise, bu şekilde sayıyı 5’in, 7’nin veya herhangi bir sayının bir üst veya bir alt katına yuvarlayabiliriz.

Görüntüyü mü yuvarlayalım, sayının kendisini mi?

Gereğinden fazla iş yapmanın doğaya aykırı olduğuna inanıyorum. Öncelikle tam olarak ne yapmak istediğimize karar vermeliyiz. Hesapladığımız sayılar daha sonra başka formüller, tablolar veya hesapların içine dahil edilecek ise hassasiyet ayrı bir önem kazanıyor.

Ancak sadece basit bir tablo yazıp, birkaç değeri göstermek istiyorsak, hücre biçimlendirme bizim işimizi fazlası ile görecektir.

yuvarla1
Sadece görüntüyü yuvarlamak için hücre biçimlendirmeyi kullanabiliriz.

Yukarıdaki ekran görüntüsünde gördüğümüz düğmeler ile, sayıların SADECE GÖRÜNTÜLENME şeklini yuvarlayıp işimize dönebiliriz.

Ayrıca hücre seçili iken sağ tıklayıp, “Hücreyi Biçimlendir” penceresinden de sadece görüntüyü yuvarlayacak şekilde işlemi gerçekleştirebiliriz.

Bu şekilde yapılan yuvarlama işlemlerinde hücre içindeki rakam, küsuratlar değişmez, daha sonraki hesaplarda kullanılmaya devam ederler.

Bu şekilde kayıtlar tutarak cari hesap, ödemeler, bordro vs. yapmak, eğer çok fazla veri ve adım içerir ise mutlaka hatalara sebep olacaktır. Bazen sadece görsel olarak yuvarlamak da faydalı olabilir.

Şöyle bir örnek ele alalım; toplamda 10 lira ödediğimiz, 3 adet ürün olsun. Biliyoruz ki, her bir ürünün fiyatı aslında

10/3 = 3,33333333.

Bir tabloda, (birim fiyat) x (adet) yazdığımızda ise

3 x 3,33333333= 9,99999999

sonucunu alırız. Anılan yöntemler ile bunları düzgün şekilde yuvarlamak mümkün

Bu yüzden birim fiyat alanına 3,333333 değerini yazmak yerine, doğrudan “=10/3” ifadesini yazarsak çok daha avantajlı bir durum elde ederiz. Böylelikle birim fiyat hücremizin sadece görüntüsünü yuvarlayarak 3,33 şeklinde görünmesini sağlarız, adetler ile çarpıldığında ise kesin olarak 10 değerini sağlayacağından emin olabiliriz.

ROUND (YUVARLA) fonksiyonu

Basit yuvarlama sorunları için birebir. Sayısal derslerde virgülden sonra çalışılacak hane sayısını ayarlamak tam buna göre.

Virgülden Sonra x Hane Kullanmak

ROUND(number,digits) kurgusu ile bu formül önce yuvarlanak sonra da yuvarlanacak hane sayısını sorgular.

Uygulamalı bir örnekle inceleyelim:

yuvarla2
Yuvarlama formülü uygulama örnekleri.

Hatırlatma yaparak dikkatinizi çekmek istediğim bir detay da, formüle veri girişi yaparken rakamları direk formülün içine küsuratı ile birlikte yazmak yerine, hücre adresini belirterek ekledik. Bu örnekte, virgülden sonra kullanılacak hane sayısını da bu şekilde adres belirterek ekledik ancak, uygulamada bu pek yapılmıyor, yani hane sayısını direk formül içine yazmak çok daha pratik olacaktır. Aşağıda üç virgül hanesi için yazılabilecek formül örneğini ekliyorum:

=ROUND(A2,3)

Şimdi biraz yaptıklarımızı inceleyelim, yani tam olarak ne yaptık? Sadece görüntüsünü yuvarlamanın

10 ve Katlarına Yuvarlamak

Peki yuvarlama işlemini başka şekillerde nasıl yapabiliriz?

En son yazdığımız formülün içinde, yuvarlama hanesi belirtirken “3” yazdık ve virgülden sonra 3 haneye yuvarlama işlemini yapabildik. Peki, negatif (eksi) değerler kullanırsak neler olur?

yuvarla3.PNG
Yuvarlama ile ilgili detaylı örnekler.

10’un alt ve üst katlarına yuvarlamak için gördüğümüz üzere ROUND (Yuvarla) fonksiyonu gayet güzel işler çıkarıyor. Yuvarlama ile ilgili birkaç diğer hususa da dikkatinizi çekmek isterim.

Açık Konuşalım, Kavram Kargaşası Yaşamayalım

Excel formülleri kullanırken;

“Aşağı Yuvarlamak” demek, sayının mutlak değerini küçültecek şekilde işlem yapmak anlamına gelir. Yani sayı doğrusu üzerinde sayıyı sıfıra daha yakınlaştıracak şekilde yuvarlama işlemini ifade eder.

Bu mantık çerçevesinde de, “Yukarı Yuvarlamak” demek, sayının mutlak değerini büyütecek şekilde, yani sayı doğrusu üzerinde sayıyı sıfırdan uzaklaştıracak şekilde yapılacak işlemi ifade eder.

ROUNDDOWN (AŞAĞIYUVARLA) Fonksiyonu

Az önce değindiğimiz mantık çerçevesinde yuvarlama işlemlerini DAİMA aşağıya doğru yapmak için kullanabileceğimiz bir fonksiyon.

ROUNDUP (YUKARIYUVARLA) Fonksiyonu

Az önce değindiğimiz mantık çerçevesinde yuvarlama işlemlerini DAİMA yukarıya doğru yapmak için kullanabileceğimiz bir fonksiyon.

MROUND (KYUVARLA) Fonksiyonu

İşler burada biraz daha eğlenceli hale geliyor. Örneğin 123 (yüz yirmi üç) sayısını, 7’nin en yakın katına yuvarlamak istiyoruz.

yuvarla4
MROUND formülü örnekleri.

Gelişmiş Uygulamalar

MROUND fonksiyonu ile verdiğimiz bir sayıyı, istediğimiz bir sayının EN YAKIN katına yuvarladık. Peki biraz daha kontrol istersek ne yapmalıyız?

Örneğin İnşaat Mühendisliği Betonarme derslerinde kayma donatısı hesaplarında etriye donatısı adım aralıklarının seçimini ele alalım. Yönetmelik şartlarını sağlayacak en büyük adım aralığını hesapladıktan sonra uygulanmaya elvirişli bir rakama dönüştürmek gerekiyor.

Genellikle de 5mm’nin katları şeklinde uygulanır. Ancak bu yuvarlamanın, yapı emniyeti göz önünde bulundurularak daima aşağıya doğru yuvarlama şeklinde uygulanması gerekir. Yani örneğin hesap ile 86mm bulunduğunda, bunu 85mm olarak uygulamamız gerekir.

Özetle, bir sayıyı herhangi bir yöndeki katlarına nasıl yuvarlayabiliriz?

Yuvarlama işleminde yön belirtmek için ROUNDDOWN ve ROUNDUP olmak üzere iki formülü inceledik. Aklımızdan geçen ilk tahminin aksine, MROUND kullanmadan, sadece basit aritmetik ve ROUNDDOWN veya ROUNDUP fonksiyonları ile işimizi halledeceğiz.

Bu örneğimizde, verilen çeşitli sayıları, 8‘in en yakın alt ve üst katlarına yuvarlanmasını inceleyelim.

yuvarla5.PNG
İstediğimiz bir sayının istediğimiz yöndeki katına yuvarlama örneği.

Öncelikle ele aldığımız 101 sayısını 8’e bölüp, sonra bu bölme işleminin sonucunu ROUNDDOWN ve ROUNDUP formülleri ile istediğimiz yönde virgülden sonra “0” (sıfır) haneye yuvarladık. Sonra ise bu sayıyı tekrar 8 ile çarptık. Böylelikle ilk sayımız (örnekte 101) ile 8’in istediğimiz yöndeki (aşağı veya yukarı) en yakın katı arasındaki küsuratlardan kurtulmuş olduk.

Yukarıdaki formüllerin yazılı olduğu excel dosyasını da aşağıdaki linkten indirip, formülleri inceleyebilirsiniz.

Excel ile ilgili blog yazılarımdan ilkinin sonuna geldik.

Faydalı olması dileklerimle.

“Excel ile Yuvarlama İşlemleri” için bir yanıt

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir